Cunda Adası: Alibey Adası ya da Cunda, idari bakımdan Ayvalık’a bağlı. Ayvalık koyundaki Ayvalık Adaları olarak adlandırılan irili ufaklı 23 adanın içerisinde yerleşime açık tek ada Alibey Adası. Türkiye'nin Ege Denizi'nde bulunan 4. büyük adası olma özelliğini taşımakta. (1.Gökçeada, 2.Bozcaada, 3.Uzunada) Konumu gereği Batı Anadolu'da deniz yollarının kesişme noktasında bulunan bir ada.

Şeytan Sofrası: Çamlık Orman Kampı’nın yukarısında. Eski bir lav birikintisi olan tepe yuvarlak bir sofraya benziyor. Demir kafes içinde şeytana ait olduğu söylenen kocaman bir ayak izi bulunmakta. Çam ormanlarıyla kaplı Ayvalık adalarına hakim yüksek bir tepe olan Şeytan Sofrası’ndan özellikle güneşin batışı izlenmeye değer. Tepede 1 adet lokanta bulunmakta.

Eski Ayvalık Evleri:Kapıları, alınlıkları, kapı tokmakları, pencereleri, tahta ve taş işçiliği ile görülmeye değer Ayvalık evleri görenleri geçmişe yolculuğa götürür.

Kozak Yaylası:  Kozak Yaylası Bergama ile Ayvalık'ın arasında binlerce hektar üzerine yayılmış bir yayla. Yaylanın Balıkesir ve İzmir illerinde toprakları var. İster Bergama'dan ister Ayvalık'tan gidebilirsiniz. Bergama'dan minibüsler kalkıyor. Kozak yaylası Bergamaya 20 km uzaklıkta. 5 milyona yakın fıstık çamı ile kaplı bulunan yayla Ege’nin en güzel piknik, kamp ve gezi yerlerinden biri. 500 ile 1000 m arasında değişen bölgede buz gibi yayla sularına ve güzel çam havasına doyamazsınız. Bergama Krallığı'ndan beri fıstık çamına sahip bir bölge. Köylüler 5 milyon civarında ağaç olduğunu söylüyor. Şu anda yılda 800 tondan fazla fıstık elde ediliyor. Bergama’dan Kozak Yaylası’na çıkarken birçok yerde yol kanarı pınarlarına rastlayacak ve durmadan geçemeyeceksiniz.

Kozak’ta ne yapılır?

* Kozak, Bergama-Ayvalık arasında. Zaten bütün yol 67 km. Her metresi çok güzel. Her köye uğramak keyifli olabilir.

* Nebiler Köyü’ndeki şelale görülmeli. Küçük bir kaplıcası da var. Ayrıca mağarayı da kaçırmayın.

* Ayvatlar'da henüz kazı çalışmaları başlamamış bir antik kent var.

* Bölgede ilk yerleşim Atçılar'da başlamış. Gezerken aklınızda bulunsun.

* Göbeller'de kamp alanları ve yürüyüş parkurları var. Kuş gözlemciliği yapmaya da elverişli.

* Demircidere'de Türkmen geleneklerini gözlemlemek için biraz vakit ayırın.

* Aşağıbey'deki tarihi Roma hamamını mutlaka görün. Hele manzaralı bir köşesi var ki...

Kozak’ta ne yenir?

Yöresel peynirler, çamfıstığı ve üzüm! Demircidere'de çok güzel keşkek yapıyorlar. Bir de "gelin alma"da yapılan "sura" var. Kemiksiz kuzu kaburga, Kozak fıstığı, kuşüzümü ve dağlardan toplanan otlar hep birlikte fırınlanıyor.

Delikli Taş ve Kartal Yuvası: Çamlık Koyu’nda iskeleye gelindiğinde uç kısma kadar yürüyüp, Tımarhane Adası’yla bulunduğumuz yer arasındaki boğaza bakıldığında, ayağınızın altından başlayan, denizin içine ilerleyen kayalıklara eskiler ‘’Kartal Yuvası’’, az ötesinde ve denizden fışkırmış gibi duran delikli, katran rengi kayaya ‘’Delikli Taş’’diyorlar. Bu kayalar gerek profesyonel, gerekse amatör fotoğrafçıların büyük ilgisini çekiyor.

Çamlık: Şehrin hemen kenarında şehre hakim bir tepe. Çamlarla kaplı tepede kır gazinoları bulunuyor.

İlk Kurşun Tepesi: Önceki kuşağın “İlyas Peygamber” dediği tepe. Kentin hakim noktası. Cumhuriyet Dönemi’nde, düşmana atılan “İlk Asker Kurşunu Anısına” “İlk Kurşun Tepesi” adı verilmiş. İlk Kurşun Tepesi de mutlaka çıkılması gereken bir yer.

Çıplak Tepe: Eskilerin Kalın Dağ dedikleri kraterin tepesi. Çamlık’taki Tenis Kulübü’nün arkasına düşüyor. Zirvesinden koyları ve adaları değişik bir açıdan görme olanağı bulabilirsiniz.

Pordoselene Kulesi: Pordoselene Uygarlığı’nın yeri olarak gösterilen Maden Adası’nın tepesindeki kule.

Camiler: Şehitler Cami: Şehitler Cami Ali Çetinkaya mahallesinde olup Körfez bölgesinin en büyük camisidir.Cami 2001 yılında açılmıştır.

Saatli Cami:Saatli Cami,Ayvalık merkezinde Fevzi Paşa Mahallesinde Rumlar tarafından kilise olarak yapılmış ve kullanılmış ama 1928'den sonra cami olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Çınarlı Cami : Çınarlı Cami,Ayvalık'ın merkezinde Alibey caddesinde Hamdibey Mahallesinde bulunmaktadır. Önce kilise olarak inşa edilen cami halkın siyasi ve ekonomik açıdan en kuvvetli olduğu dönem olan özerklik döneminde yapılmıştır.Kilise 1923 yılında Cumhuriyet Döneminde camiye dönüştürülmüştür.Tavan işlemeleri ve kabartma sanatı örnekleriyle görülmeye değer ...

Hamidiye Cami: Hamidiye Cami,Sultan Ahmet tarafından Ayvalıktaki müslüman halk için yaptırılmıştır.

Hayrettin Paşa Cami: Hayrettin Paşa Camisi,Hayrettin Paşa Mahallesinde yer alır ve 1850 yılında yapılmıştır.Bu yapı Ayvalıktaki en eski,ilk kiliselerden birisidir.Cumhuriyet zamanında camiye çevrilmiştir ve yapı Hayrettin Paşa Cami adını almıştır.

Armutçuk Cami: Armutçuk Cami,Armutçuk Mahallesinde yer almaktadır.Hizmete,1990 yıllarında başlamıştır. Kendi adıyla anılan mahallededir. 1990 yıllarında hizmete girmişti.

Kiliseler:  Taksiyarhis Kilisesi : 1873'te inşa edilmiştir. Rumların geleneksel olarak uyguladıkları, Bizans mimarisi stilindedir.
Aya Triyada : 1865'te yeniden inşa edildiği kaydedilmiştir. Ada'nın ilk inşa edilen kilisesidir. Bakkal Sokağının sonundaki arsa üzerinde bulunuyordu.

Ayos Dimitriyos : Anlatılanlara göre doğuya bakan yönde, yel değirmenlerine yakın bir yerde bulunuyormuş.

Panaya Kilisesi : Bakkal Sokağının başında, iki buçuk duvarı duruyor. 1850'de ikinci kez inşa edilmiş.

Ayos Pandeleymonas : Kayıtlara göre kuzeybatıda bulunuyormuş. Alt sıradaki Ayos Nikolaos Kilisesi gibi, denizciler tarafından azizlerin anısına inşa edilmiştir.

Ayos Nikolaos : Kuzeybatıdaydı deniliyor. Azizlerin anısına inşa edilmiş.

Profit İliyas Kilisesi : Ayvalık'ın sırtını dayadığı eskiden Kurufitilya denilen tepenin zirvesinde bulunuyordu. Zaman içersinde yıkıldı. Ulusal Kurtuluş Savaşının ilk asker kurşununun anısına tepeye "İlkkurşun Tepesi" denildi. Şimdi bu tepede Rehabilitasyon Merkezi olarak kullanılan büyük bir yapı mevcut bulunmaktadır.

Ayos Dimitriyos : Şimdiki Halk Eğitim Merkezi'nin yerinde bulunan kilise 1945 yılına dek cami,sonra da Erkek Sanat Okulu Atölyesi olarak kullanıldı.

Ayos Yannis : Cumhuriyet'ten bu yana cami olarak kullanılıyor. Çarşı Camii ya da Saatli Camii deniliyor. 1944 zelzelesinde saat ve çan kulesinin üst kısmı yıkılınca saatiyle anıldı.

Meryemana Kilisesi : Yılı saptanamamış kiliselerden olup Ayvalık'ın alınışından sonra, müştemilatından olan bir marangozhaneden çıkan yangında kül olmuştur. İkinci Pazar yerinde (Küçük Pazar), dipte bulunuyordu. Ayvalık Despotunun ikametgahı da oradaydı.

Ayos Yorgis : Şimdiki Çınarlı Camii.Süslemeler, sütunlar, sütun başlıkları, bütün kiliselerin inşasında kullanılmış sarmısak taşının özenli işlenişine örnek bir yapıdır.

Kato Panaya Kilisesi : Hayrettinpaşa Mahallesinde, Gazi İlköğretim Okulu avlusundadır. Hayrettinpaşa Camii olarak ayaktadır. Ayvalık'ın kurucusu olduğu ileri sürülen, Papaz İkonomo'nun, kimsesiz kız çocukları için yaptırdığı kaydedilen "Kız Yetiştirme Yurdu" adlı külliyenin bir parçasıydı.

Faneromeni Kilisesi (Ayazma) : Hüsnü Uğural Stadına giden yol üzerindeki sokaktadır. İçindeki su kutsal sayılmaktadır.

Aya Triyada : 13 Nisan Caddesinde bulunuyordu. Şuan yerinde Abdulvahit Sağlam İlköğretim Okulu vardır.

Ayos Nikolaos : Aynı yol üzerinde Aya Triyada Kilisesinden300-400 metre ileride solda bulunuyordu. Biberli Cami adıyla ayakta fakat kullanılmamaktadır.

Ayiu Vasiliyu : İzine ve yerine rastlanamamıştır.

Manastırlar: Ayvalık'ta Çamlık'ta kavşakta, kara tarafındaki köşe arazisinde, Ayiu Nikolau Manastırı. Bir diğer manastır da Çamlık karşısındaki adada Osmanlı Rumlarının Aya Paraskevi Manastırı şeklinde adlandırdığı, bizlerin ise Tımarhane Adası dediğimiz yarımadada bulunuyor.
Alibey (Cunda) Adası'nda Çamlı Manastırı, Panagias Tis Lekai Manastırı, Taksiyarhis Ta Çamia Manastırı, Ayışığı Manastırı, Ayos Apostolos Manastırı, Ayiu İonnu Tu Podromu Manastırı (Tavuk Adası Manastırı), Ai Yorgi Manastırı (Güvercin Adası Manastırı), Ai Dimitri Manastırı, Evangelistria Manastırı, Ayion Apostolos Manastırı, Profiti İlia Manastırı, Kızlar Manastırı